Van aap tot mens

In 2009 was het 200 jaar geleden dat Charles Darwin (1809-1882) werd geboren en 150 jaar geleden dat zijn baanbrekende werk On the origin of species verscheen. Zijn evolutietheorie en vooral het begrip ‘natuurlijke selectie’ hebben grote gevolgen gehad voor het beeld van de mens in de biologie en ons wereldbeeld in het algemeen. Het idee dat apen en mensen aan elkaar verwant zouden zijn, bracht de negentiende-eeuwse mens flink in beroering. 

Hoe en wanneer doken de denkbeelden van Darwin op in de biologieboekjes op school? Deze vraag wordt in deze tentoonstelling beantwoord aan de hand van de vraag hoe de Pithecanthropus erectus, ontdekt door de Nederlander Eugène Dubois (1858-1940), beschreven werd. Dubois had namelijk in de negentiende eeuw naar ‘de missing link’, de gemeenschappelijke voorouder van mens en aap, gezocht en meende die op Java gevonden te hebben. De weinige fossielen die hij daar vond staan bekend als de Pithecanthropus erectus of Java-mens.

Sinds 1998 is de evolutietheorie op alle middelbare scholen verplichte kost. Hoe gaan scholen met een confessionele signatuur om met deze wetenschappelijke theorie? Het Nationaal Onderwijsmuseum laat met voorbeelden uit diverse onderwijsmethodes de evolutie van deze theorie op school zien. Daarnaast werd aan de hand van een collectie opgezette dieren, dieren op sterk water, fossielen en modellen een beeld gegeven van de rijkdom aan levensvormen.

Van aap tot mens was in dit Darwinjaar een bijzondere tentoonstelling, want zij liet de mens en de natuur volgens de in Nederland twee meest voorkomende wereldbeelden zien; niet alleen het evolutionistische, maar ook het christelijke wereldbeeld.