De fotograaf maakt(e) zijn opnames op een kenmerkende manier: hij staat in een hoek voor in de klas (meestal de rechterhoek wegens de lichtinval), de leerlingen zitten in de bankjes. Het kwam – en komt – ook vaak voor dat de fotograaf zijn opnamen buiten voor het schoolgebouw neemt; zeker in de beginjaren van de schoolfoto was dit, gegeven de lange sluitertijd, het geval.

Leerlingen en leerkracht worden op een stereotiepe manier in beeld gebracht: voor het merendeel in de lens kijkend, armen over elkaar. Het ritueel van de klassenfoto staat symbool voor het gestandaardiseerde gebruik van tijd en ruimte en de ordening van leerlingen en docenten hierin: de vele foto’s representeren efficiëntie, moderniteit, een weldoordachte methode om kennis over te dragen.

In de beeldcollectie van het Nationaal Onderwijsmuseum te Rotterdam bevinden zich duizenden foto’s van bijvoorbeeld schoolgebouwen, lege lokalen en groepsfoto’s van docenten, vaak afkomstig uit opgeheven scholen, geschoonde schoolarchieven, maar ook van individuele bezoekers die de schriftjes, diploma’s en schoolkiekjes van hun overleden familieleden – vaak anoniem – overdragen. De achterzijde is soms voorzien van informatie als de naam van de school, vaak zonder plaatsnaam, het jaar waarin de foto is gemaakt, de naam van een leerling of de docent(e) en af en toe een stempel van de fotograaf. Even zo vaak ontbreken deze gegevens, maar ook dan zijn foto’s een interessante historische bron voor bijvoorbeeld de vraag wat er aan lesmateriaal in gebruik was.

Een ander opvallend aspect is de positionering van figuren. Omdat niet iedereen op de foto paste, liet de fotograaf de leerlingen van de voorste schoolbanken aanschuiven bij andere klasgenootjes, met als gevolg dat in sommige bankjes drie leerlingen zaten. Voor onderzoek naar de materiële cultuur op school is de klassenfoto een belangrijke bron. Zij laten niet alleen zien wat er aan de muur hing, maar soms ook wat bijvoorbeeld de inhoud van een schoolkast was.