“Sneeuwklokje” is de volksnaam van een witte, zeer vroeg in het jaar ontluikende bloem – de Galanthus nivalis. Wie goed zoekt, komt in de collectie van het Onderwijsmuseum talloze sporen tegen van dit kleinood uit de plantenwereld.
In vooroorlogse bloemlezingen Nederlandse letterkunde bijvoorbeeld kreeg de tegenwoordig vrijwel vergeten negentiende-eeuwse dichter P.A. de Génestet (1829-1861) nog ruimschoots aandacht. Veel middelbare scholieren lazen in de schoolbanken De Génestets bekende gedicht “Sneeuwklokjes”:
Op een van de planken van de rijk gevulde kelderkluis met bijzondere boeken uit de collectie van het museum aan de Rotterdamse Nieuwemarkt staat Sneeuwklokjes (1888) van P.A. Soer, uitgegeven door W.A. Morel in ’s-Gravenhage; een tamelijk zeldzaam deeltje “ van eene serie leesboeken voor school en thuis”. Schoolboekenauteur P.A. Soer, in het dagelijks leven onderwijzer aan de Rijkswerkinrichting te Veenhuizen, schreef in het Voorbericht van zijn nieuwe boekje: “Gelijk de lieve sneeuwklokjes het ontwaken der natuur vermelden en een bescheiden plaatsje vragen op veld en akker, zoo kondigen mijne Sneeuwklokjes de verschijning van een nieuw boekje aan, dat beleefd opneming vraagt in school en huis, teneinde daar nut te kunnen stichten.” Het sneeuwklokje als symbool voor bescheidenheid, beleefdheid en niet te vergeten nuttigheid – drie belangrijke opvoedingsdoelen.
Het sneeuwklokje werd overigens niet alleen als symbool aan de leerlingen gepresenteerd. Bij vakken als Plantkunde en Kennis der Natuur werd aan het begin van de twintigste eeuw een schoolplaat van Duitse makelij voor het bord gehangen om de floradetails uit de doeken te doen: “Schneeglöckchen, Krokus, Knabenkraut” . In de collectie van het Onderwijsmuseum is een gehavend, maar zeer interessant exemplaar van een dergelijke schoolplaat opgenomen. Schoolplatenimporteur B. de Meulder uit Nijmegen schreef met inkt onder de afbeeldingen van het sneeuwklokje: “Serie Plantkunde. Platen. Prijslijst rechtstreeks op aanvrage gratis.” Met die bescheiden, beleefde sneeuwklokjes viel een eeuw geleden ook geld te verdienen.
![]()